- 2026/11/10
- stress; welzijn; change; zelfleiderschap
Hoe ga jij om met druk ?
De laatste tijd gaf ik heel wat begeleidingen rond 'omgaan met druk'. Ik probeer daarin weg te blijven van de snelle tips & tricks, maar eerder te gaan naar zelfinzicht. Ik werk dan graag met de verschillende copingstijlen, zoals benoemd in de Utrechtste copingvragenlijst. Boeiend om te onderzoeken welke van de 7 copingstijlen er bestaan en waar jouw persoonlijke voorkeurreacties zitten.
**Hoe ga jij om met druk?**
De afgelopen weken mocht ik verschillende boeiende workshops en trajecten begeleiden rond stress en omgaan met druk.
Want één ding is duidelijk: **er is druk.** Op het werk, maar evengoed daarbuiten.
Als het over stress gaat, komen we al snel uit bij tips en tricks. Beter plannen, grenzen stellen, ademhalingsoefeningen, meer bewegen…
Allemaal waardevol. Maar als arbeidspsycholoog duik ik graag wat dieper.
**Want beter omgaan met druk begint volgens mij bij zelfinzicht.**
Een van de kaders die ik daarvoor graag gebruik, is de **Utrechtse Coping Lijst** (Schreurs e.a.). Die beschrijft zeven manieren waarop mensen met moeilijke of stressvolle situaties omgaan.
De ene schiet meteen in actie en probeert het probleem op te lossen. De andere zoekt steun, neemt afstand, piekert, uit zijn frustraties of probeert de situatie te vermijden.
Psychologen **Lazarus en Folkman** maakten daarnaast een belangrijk onderscheid tussen twee grote benaderingen:
- **Probleemgerichte coping:** je probeert iets te veranderen aan de situatie die de druk veroorzaakt.
- **Emotiegerichte coping:** je probeert om te gaan met de spanning en emoties die de situatie bij je oproept.
In hun invloedrijke stressmodel benadrukken ze bovendien dat onze reactie mee afhangt van hoe we een situatie beoordelen en welke mogelijkheden we denken te hebben om ermee om te gaan.
En nee, het ene is niet automatisch beter dan het andere.
Soms is het belangrijk om het probleem aan te pakken. Soms heb je weinig invloed op de situatie en is het vooral zaak om met de bijhorende emoties om te gaan. En vaak heb je beide nodig.
We hebben allemaal onze voorkeursreacties. Vaak grijpen we daar bijna automatisch naar terug.
**En precies daar wordt het interessant.**
Hoe reageer ik doorgaans wanneer de druk stijgt?
Waarom kies ik zo vaak voor die reactie?
Helpt ze me echt vooruit, of vooral op korte termijn?
En welke andere aanpak zou ik misschien wat vaker kunnen inzetten?
Want er bestaat niet één ideale copingstijl. Wat in de ene situatie prima werkt, kan in een andere situatie net contraproductief zijn.
Ook recenter onderzoek naar *coping flexibility* onderstreept het belang van kunnen schakelen tussen verschillende manieren om met stress om te gaan.
Het gaat dus niet om het afleren van je vertrouwde reacties, maar om **je repertoire te vergroten en bewuster te leren kiezen.**
Dat vind ik zo boeiend aan dit thema. De inzichten zijn niet alleen bruikbaar op het werk, maar in zowat alle aspecten van ons leven.
En misschien is dat wel de essentie van wat ik met deze workshops wil bereiken:
**Niet mensen vertellen hoe ze met druk moeten omgaan. Wel hen helpen ontdekken hoe ze ermee omgaan, en welke andere mogelijkheden ze hebben.**
Want zelfinzicht is vaak de eerste stap naar verandering.
-